Maak kennis met onze ambassadeur Veer Vesper Visser, Roller Derby-speler 🛼

Vesper Veer Visser (hen/hun) is niet alleen een topsporter in de dynamische wereld van Roller Derby, maar zet zich in het dagelijks leven ook in voor sociale veiligheid en inclusie. Als jammer in het A-team van Rotterdam en voormalig speler van Team Nederland, weet Vesper als geen ander hoe sport een veilige haven kan zijn voor zelfontdekking. In dit uitgebreide interview vertelt Vesper over de kracht van de derby-community, de weg naar het WK en het belang van trans-zichtbaarheid in de sport.

De Basis: Jij & Roller Derby

Wie ben je, wat doe je in het dagelijks leven en wat is jouw rol binnen de roller derby wereld? Vesper Veer Visser (hen/hun/die/diens). Bij roller derby speel ik onder de naam Veer Pressure! Ik ben 33, en voornamelijk freelance trainer, gastdocent en spreker. 

Ik geef al zo’n 10 jaar les over seksuele vorming, en training over sociale veiligheid, antidiscriminatie en diversiteit en inclusie. Ik woon in Utrecht, waar ik met derby ben begonnen in 2015 als speler, maar nu speel ik voor Rotterdam Roller Derby in het A-team, de Harbour Honeys. Daarnaast heb ik vorig jaar in Team Nederland Roller Derby gespeeld op het WK in Innsbruck, wat ontzettend vet was.

Ik ben een jammer, wat betekent dat ik de puntenscoorder ben op de track, en zo snel en behendig mogelijk probeer langs de blockers van de tegenstander te komen, die mij proberen tegen te houden en van de track af te beuken. Mijn eigen blockers mogen mij gelukkig helpen! Daarnaast ben ik ook scheidsrechter in derby. Mijn favoriete positie is ook daar jammer referee, wat betekent dat ik met een van de twee jammers mee skate, en hun punten bijhoud en o.a. kijk of ze wel volgens de regels de blockers inhalen. Als scheidsrechter ben je met zes anderen en is het dus eigenlijk een derde team op (oké, naast) de track. Je werkt elke keer weer samen met nieuwe mensen dus leert heel veel teamwork vaardigheden.

Hoe zag jouw weg eruit van je allereerste proeftraining tot aan Team Nederland? Was het liefde op het eerste gezicht? Mijn eerste proeftraining was in februari 2015. Het was ijskoud en ik kende helemaal niemand, ik ging in m’n eentje. Ik had nog nooit op rolschaatsen gestaan en voelde me echt Bambi op het ijs. En toch, door de warme ontvangst van de mensen daar, de gezelligheid, en de snelle dynamische demo-wedstrijd die het wedstrijdteam liet zien, was ik meteen verkocht. De trainer zei: ‘Het klinkt misschien cliché, maar roller derby is meer dan een sport of een team, we zijn echt familie.’ Dat ik dat nooit meer ben vergeten, komt omdat ik het er 100% mee eens ben!

Omdat ik zo verliefd werd op de sport, ben ik enorm veel gaan trainen, niet alleen elke training van de league zelf, maar ook in m’n vrij tijd op straat skaten en skills oefenen, en later, toen ik al wedstrijden speelde maar merkte dat ik niet snel of sterk genoeg was, of dat m’n conditie nog niet was waar ‘ie moest zijn, ging ik ook naar de sportschool om sterker te worden. Dat laatste heb ik zeker in de afgelopen twee jaar heel veel gedaan, maar dat is ook omdat ik sinds die tijd veel lekkerder in m’n vel zit door m’n transitie, en me gewoon comfortabeler voel in de gym.

Wat betekent roller derby voor jou persoonlijk? Roller derby is de plek waar ik voor het eerst iemand tegenkwam die zei dat die non-binair was. Toen ik thuis (op tumblr!) ging opzoeken wat dat was, vielen er ineens allerlei puzzelstukjes uit mijn leven op hun plek… Een openbaring; dat ben ik ook. Ik heb door roller derby mezelf gevonden, maar ook mijn beste vrienden, mijn partner, en zelfs mijn carrière. Ik grap wel eens dat ik roller derby mijn leven heb gemaakt maar… Eigenlijk is het waar. Óf; roller derby heeft mijn leven gemaakt, dat kan ook.

Wat is je favoriete plek of track om je sport uit te oefenen? In Rotterdam heeft de gymzaal waar we trainen onlangs een nieuwe vloer gekregen, waar iedereen van baalt; hij is véél te zacht om comfortabel op te kunnen skaten. Stel je een smeltende ijsbaan om op te schaatsen voor. Of een moerassige atletiekbaan. De beste zalen in Nederland vind ik Groningen, die hebben een mooie houten vloer, en Nijmegen, waar een knalpaarse gymvloer is, maar waar je wel lekker grip hebt en toch veel snelheid kan maken.

Naast dat ik in Nederland mijn favoriete plekken heb, vind ik het ook zo leuk dat we met derby zoveel reizen om wedstrijden en toernooien te spelen. Er is geen competitie in Nederland, dus zijn we erg vaak over de grens. We spelen vaak in België, Duitsland, Frankrijk, maar ook wel in Finland, Engeland, Italië… Eigenlijk heb ik overal in Europa wel eens een heel weekend in een sportzaal gestaan en niks van de stad gezien, haha!

Dat is het hoogste dat een Nederlands team ooit is gekomen. Helaas konden we dat momentum door de pandemie niet vasthouden. Als scheidsrechter heb ik ook op heel hoog niveau wedstrijden gedaan. In 2019 ben ik voor een toernooi in Finland geselecteerd, wat op dat moment het 2e divisie-niveau was. En dit jaar sta ik als scheidsrechter op het WK voor de mannen!

Hoe ziet een ideale trainingsdag er voor jou uit? Normale trainingen met Rotterdam zijn twee uur, en dat is voor mij nooit genoeg derby. Met Team Nederland trainden we vier uur achter elkaar, en dat was altijd heel fijn, omdat je dan echt overal tijd voor hebt in één training; skills, strategie en dat combineren in een oefenwedstrijd. Plus, met Team Nederland waren we altijd met een extra grote groep mensen, uit leagues verspreid over Nederland, dus we konden dan ook veel van elkaar leren. Ik vind het ook altijd leuk om naar clinics te gaan van sterspelers van over de hele wereld. Die zijn ook vaak extra lang en dan leer ik weer skills die nieuw zijn, omdat in andere landen toch net weer anders derby wordt gespeeld!

Welk ritueel of welke ‘tic’ heb jij vlak voor een wedstrijd? Voor de wedstrijd niet specifiek, maar ik doe wel bijna elke keer als ik klaar ga staan op de baan om op het fluitsignaal te wachten een soort extra diepe squats, om m’n benen wakker te schudden! Een announcer in Spanje noemde dat ooit de ‘magic squats’ 🙂

Wat zit er standaard in je sporttas dat mensen misschien niet zouden verwachten? Van onze coach in Rotterdam heeft iedere speler een bedeltje van een ‘power animal’ gekregen. We grabbelden in een zakje en dan koos het diertje jou. De mijne is een kangoeroe, wat ook wel voelt alsof het meant to be is. Ik heb ook grote sterke benen en hou van springen om op de track over benen of een lijn heen te komen!

Identiteit, Pride & Zichtbaarheid

Hoe en wanneer ben je openlijk queer geworden binnen de sportcommunity, en wat betekent zichtbaarheid voor jou als queer sporter? Zoals ik al eerder schreef, wist ik voor ik derby ging doen niet dat ik queer was. Ik had nog nooit iemand ontmoet met wie ik me kon identificeren. Toen ik net met derby begon was dat voor het eerst aan de orde. Dus derby heeft me eigenlijk heel natuurlijk geaccepteerd en een soort van begeleid in zelf uitvinden welke identiteit nou echt bij mij past!

Ik vind het belangrijk om zichtbaar te zijn als queer sporter, en al helemaal als trans sporter. Trans zijn en je welkom en veilig voelen in sport is niet zo vanzelfsprekend in heel veel sporten, maar gelukkig bij derby wel. Ik ben daar elke dag dankbaar voor. Ik hoop dat we met roller derby kunnen laten zien dat het juist mooi is om mensen met verschillende identiteiten en lichaamsvormen bij elkaar te hebben; als iemand sterker of beter is dan jij, ongeacht of diegene nou cis of trans is, betekent dat dat jij ook sterker en beter wordt van met diegene trainen of tegen hen spelen!

Heb je ooit obstakels ervaren in de sport vanwege je identiteit? Hoe ben je daarmee omgegaan? Gelukkig komt dat erg weinig voor in roller derby. Er is me wel eens gevraagd om ‘op een lager pitje’ te spelen tijdens een training, omdat mensen geïntimideerd waren door mijn kracht, en dat deed wel pijn. Omdat ik de enige (trans)masculiene persoon was en het ook alleen aan mij werd gevraagd, voelde dat wel als transfobie. Ik heb het maar van me af laten glijden. Ik vond het zelf altijd fantastisch om tegen sterkere mensen te spelen omdat ik daar zelf beter van ben geworden. Maar blijkbaar is niet iedereen zo fanatiek als ik.

Waarom ben je ambassadeur geworden bij Pride and Sports en wat betekent onze missie voor jou persoonlijk? Ik volgde P&S al een poosje op instagram en online een beetje. Voor mij was het heel gaaf om te zien dat er in méér sporten nu aandacht is voor de veiligheid en acceptatie van LHBTQIA+’ers, dat geeft me hoop voor de toekomst. In mijn dagelijks leven ben ik trainer en voorlichter, rond seksualiteit, identiteit en diversiteit, dus dat sluit mooi op elkaar aan. Toen Charlotte aan mij vroeg of ik ambassadeur wilde worden, zag ik dat dus zeker wel zitten. Ik wil graag dat iedere queer persoon veilig en gezellig kan sporten waar die wil!

Hoe ervaar je de inclusiviteit binnen de Nederlandse roller derby wereld vergeleken met andere sporten? Ik heb zelf van mijn negende tot 20e hockey gespeeld als keeper, bij de Meisjes en toen nog een paar jaar bij de Dames, maar ik voelde me daar nooit helemaal thuis. Zeker toen ik nog bij de meisjes speelde, en er AB-feesten waren, alles was super heteronormatief. Bij de Dames zaten er wel een paar lesbische vrouwen in mijn team, maar dat was ook maar één letter, zegmaar. Ik kon me met hen ook niet echt identificeren.

Ik weet wel dat er sporten en specifieke teams zijn waar queer mensen zich echt wel thuis kunnen voelen, maar dat zijn vaker ‘vriendenteams’ en niet zo gauw de topsportteams. Zeker in mannenteams is er weinig ruimte om je eigen identiteit te onderzoeken en af te wijken van de hypermasculiene norm, waar volgens velen ook ‘locker room talk’ bij hoort. Er valt nog veel te winnen op dat gebied, niet alleen voor queer mannen en queer personen, maar ook voor cisgender heteromannen die niet hypermasculien zijn bijvoorbeeld.

Visie op de Toekomst

Hoe kunnen sportorganisaties en bonden volgens jou beter omgaan met kwetsende opmerkingen of uitsluiting? Een cultuur bewerkstelligen waarin elkaar aanspreken op discriminatie en uitsluiting de norm is. Samen leren, niet alleen om betere sporters te worden, maar ook om betere omstanders, betere mensen te worden. Het zou normaal moeten zijn om tegen een teamgenoot te zeggen ‘hé, dat woord moet je niet gebruiken,’ of ‘laten we geen [racistische/homofobe/seksistische/andere vorm van discriminatie] grappen maken, maar pass gewoon die bal even.’ Ofzo. Elkaar aan blijven spreken is de enige manier om de sociale norm te veranderen.

Wat hoop je concreet te bereiken met jouw ambassadeurschap voor Pride and Sports? Dat het zichtbaar wordt dat trans mensen gewoon lekker kunnen sporten, zonder dat het oneerlijk wordt voor cisgender personen, en zonder dat het een uitzondering of een speciaal team/speciale klasse hoeft te zijn. Bij derby worden we allemaal beter van met en tegen verschillende mensen spelen, dat zou in andere teamsporten ook prima kunnen, en waarschijnlijk ook wel in veel individuele sporten.

Wie zijn je (sport)idolen of de mensen binnen de community naar wie je opkijkt? ‘s Werelds beste roller derby jammer is denk ik Bonnie Thunders. Ze wordt wel ‘de LeBron James van roller derby’ genoemd, met o.a. acht keer goud op de WFTDA Championships, in twee verschillende teams. Ze heeft een achtergrond in kunstschaatsen, dus ten eerste skate ze ontzettend mooi, maar ze heeft ook strategisch heel goed inzicht. Haar partner skate ook, en is net als ik non-binair en transmasculien, en Bonnie is altijd openlijk supporter van haar partner geweest, wat natuurlijk ook mooi en bemoedigend is om te zien.

Wat zou je willen zeggen tegen LHBTIQ+ personen die een drempel voelen om (weer) te gaan sporten? Roller derby en de mensen in de bijbehorende community hebben mij ontzettend veel geleerd over de wereld en over mezelf. De sport zelf leerde me opstaan na elke val, hoe hard ook. En dat je ook echt vaak van iemand een uitgestoken hand krijgt als je op de grond ligt; je hoeft niet elke keer alles alleen te doen. En daarnaast… Sporten is zo lekker! Je krijgt er endorfines van en je leert te zorgen voor en trots te zijn op je lijf, ook dwars door bijvoorbeeld genderdysforie heen. Ik gun het iedereen zich zo thuis te voelen in een sport, als ik me bij roller derby voel.

Wat zijn je dromen en ambities op sportief en maatschappelijk vlak voor de komende jaren? Er komt een EK aan (2027), waarvoor ik hoop weer voor Team Nederland geselecteerd te worden. Daarnaast wil ik heel graag een keer op de WFTDA Playoffs en/of Champs scheidsrechter zijn, maar misschien lukt dat pas als ik minder focus op zelf spelen. Allebei op hoog niveau doen is lastig, want dan moet je echt zo’n beetje ieder weekend bezig zijn, vaak in het buitenland, voor derby… Maatschappelijk hoop ik te kunnen laten zien dat roller derby als voorbeeld kan dienen voor vele andere teamsporten, met hoe er omgegaan wordt met queer mensen.

De Fun-factor

Wat is je favoriete ‘guilty pleasure’ na een zware bout of training? FRIETJES!!

Wat is de leukste of grappigste blunder die je ooit op acht wielen hebt meegemaakt? Ik ben ontzettend competitief dus eigenlijk baal ik altijd alleen maar heel erg van dingen die fout gaan :’)

Als je een dag met een topsporter naar keuze zou mogen ruilen, wie zou dat zijn? Aan de ene kant zou ik willen zeggen ‘Bonnie Thunders’, maar aan de andere kant weet ik ook dat zij op zo’n hoog niveau speelt dat ik me daar echt niet staande zou kunnen houden, haha. Topspelers in roller derby zijn, grappig genoeg, ook allemaal amateurs. De sport is zo nieuw, grassroots en relatief underground, dat we niet zoals FIFA een enorme competitie met sponsoren en grote salarissen voor de topteams hebben. Er is wereldwijd maar een handjevol skaters die van derby en skaten hun fulltime werk hebben gemaakt. Dus wat dat betreft ben ik eigenlijk al net als de meeste topsporters in roller derby!

Waar ik soms wel jaloers op ben van topsporters voor wie hun sport wél hun baan is, is een heel team aan fysio’s, masseurs, acupuncturisten, diëtisten, en wat er allemaal wel nog meer is. Dát zou ik wel eens willen proberen!